
Uitspraken van GroenLinks-leider Jolande Sap; 
NRC.NEXT
4 september 2012 dinsdag
Section: Op de hoogte
 Wilmer Heck & Thomas Rueb
GroenLinks-leider Jolande Sap heeft een hekel aan feitenvrije politiek en feitenvrije journalistiek, zo schreef ze vorig jaar in NRC Handelsblad. Feitenvrij geschreeuw in de politiek was volgens haar in opmars, terwijl de feitelijke politieke verslaggeving tegelijkertijd afnam. Hoog tijd dus om eens te bekijken in hoeverre beweringen van Sap in het politieke debat wel op feiten zijn gebaseerd. In een lijsttrekkersdebat bij de NOS onlangs en vorige week bij RTL deed ze enkele beweringen waarvan we er hier drie bekijken.
,,In de zorg geldt: hoe hoger je inkomen, hoe minder je betaalt."
Sap vindt dat de zorgkosten in Nederland eerlijker moeten worden verdeeld. In een debat bij de NOS wees ze onlangs op de inkomstenbelasting, waarbij de hoogste inkomens een groter percentage van hun salaris afdragen dan de lagere inkomens. Dat wil GroenLinks ook in de zorg. Want ,,daar geldt gewoon: de sterkste schouders, de laagste lasten. Hoe hoger je inkomen, hoe minder je betaalt".
Als je dit letterlijk neemt dan is dit een opmerkelijke uitspraak. Het zal toch niet echt zo zijn dat, naarmate je inkomen toeneemt, je in absolute bedragen steeds minder aan zorg betaalt? Nee, dat is inderdaad niet het geval. Maar is het relatief gezien dan wel waar? Betaalt iedereen hetzelfde voor zorg, ongeacht het inkomen, waardoor je bij toename van je inkomen een steeds kleiner deel aan zorg kwijt bent?
Ook dat is niet helemaal waar. Zo betaalt een doorsnee gezin dit jaar 11.615 euro aan zorgkosten. Daarvan zijn alleen de premie zorgverzekering (2.444 euro) en het eigen risico (270 euro) inkomensonafhankelijk. De rest wordt als percentage ingehouden op het brutoloon of betaald via de inkomstenbelasting, en is dus inkomensafhankelijk.
Maar daar zitten wel maxima aan. De AWBZ-premie bijvoorbeeld, voor langdurige zorg, betaal je alleen over de eerste en tweede belastingschijf (tot 33.863 euro bruto). Iemand die 28.000 euro bruto verdient, draagt dus minder bij aan de AWBZ dan iemand die 35.000 euro bruto verdient. Dat is dus inkomensafhankelijk, zoals GroenLinks wil. Maar iemand die 35.000 euro bruto verdient, draagt evenveel bij als iemand die 70.000 euro bruto verdient. Wat GroenLinks betreft zouden de hogere inkomens, net als bij de inkomstenbelasting, ook voor de zorg meer dan nu moeten afdragen. Dat neemt niet weg dat de letterlijke bewering zoals Sap die deed: ,,hoe hoger je inkomen, hoe minder je betaalt", onwaar is.
,,In Duitsland werken nu al meer mensen in de schone energiesector dan in de hele automobielsector bij elkaar."
GroenLinks wil de economie vergroenen. De vervuiler moet meer gaan betalen. Met de inkomsten daaruit kan de belasting op arbeid omlaag, wat weer banen creëert. En investeringen in windmolenparken en zonnepanelen zorgen niet alleen voor een schoner milieu en minder afhankelijkheid van olie, maar leveren ook veel banen op, zo betoogt de partij. In Duitsland hebben ze dit al gedaan en daar werken nu meer mensen in de schone energiesector dan in de hele automobielsector bij elkaar, zo zei Sap in het debat. Is dat zo?
Volgens het Duitse ministerie van Economische Zaken voorziet de Duitse auto-industrie 726.000 mensen 'direct' van een baan. Dat zijn alle mensen in dienst van de autofabrikanten en personeel dat werkt bij bedrijven die auto-onderdelen leveren. Verder werken er volgens het ministerie nog zo'n 450.000 mensen bij autohandelaren en autogarages. Dat zijn er in totaal dus 1.176.000.
GroenLinks beroept zich op cijfers van het Duitse ministerie van Milieu uit 2006. Toen zouden er in de Duitse groene industrie al 1,8 miljoen mensen werken. Maar daarbij wordt zo'n beetje iedere denkbare groene baan meegeteld, bijvoorbeeld in het ecotoerisme, de bosbouw en het watermanagement. Volgens de meest recente cijfers, uit 2009, werkten er in 2008 al bijna twee miljoen mensen in de groene sector.
De Duitse auto-industrie claimt dat een op de zeven Duitse banen direct of indirect van die industrie afhankelijk is. Dat zouden al snel zo'n zes miljoen banen zijn. Het gaat er maar net om wat je allemaal meetelt. Bij het cijfer dat het Duitse ministerie van Economische Zaken geeft, zijn bijvoorbeeld geen verzekeraars meegeteld, of mensen die bij een autowasserette werken. Misschien zou je voor de auto-industrie dan ook wel op zo'n twee miljoen banen uitkomen. Op basis van de gegevens die de Duitse ministeries ons verstrekten, beoordelen we deze bewering dan ook als niet te checken.
,,Groenlinks heeft de meeste Facebook-vrienden."
,,We domineren de sociale media", zei GroenLinks-lijsttrekker Jolande Sap afgelopen donderdag in de uitzending van Wat kiest Nederland op RTL4. ,,Dat past ook heel erg bij GroenLinks als partij." Ook qua Facebook-vrienden zou de partij het erg goed doen, volgens Sap. ,,Wij hebben de meeste van allemaal: 16.000." Is dat echt zo?
Politieke partijen hebben geen 'vrienden' op Facebook, maar kunnen wel zogeheten 'likes' krijgen, een teken van waardering door gebruikers. GroenLinks werd inderdaad meer dan 16.000 geliked. 16.829 keer om precies te zijn, gistermiddag om 17.30 uur. Maar is dat het ,,meeste van allemaal"? Nee. Want dat is, met afstand, de VVD met 31.745 likes.
Maar de overige partijen laat GroenLinks wel achter zich. Dat zijn respectievelijk D66 (13.076), SP (12.293), PvdA (8.907), Partij voor de Dieren (3.096), CDA (1.760), SGP (1.580) en hekkensluiter ChristenUnie (858). Opmerkelijk is dat de PVV geen officiële Facebook-pagina onderhoudt - maar de onofficiële pagina heeft wel zo'n 11.819 likes.
GroenLinks is dus inderdaad populair op Facebook, maar ligt nog steeds ver achter op de VVD. De uitspraak ,,Groenlinks heeft de meeste Facebook-vrienden" beoordeelt next.checkt dan ook als onwaar.
 
In debatten bij de NOS en aan tafel bij RTL.
foto novum
